Araç değer kaybı nedir, nasıl talep edilir? (1 Temmuz 2026 sonrası yeni kurallar)

Trafik kazasından sonra aracınız ne kadar iyi onarılırsa onarılsın, ikinci el piyasasında "hasar kayıtlı" bir araç artık aynı fiyata satılmaz. Kaza öncesindeki değer ile onarımdan sonraki değer arasındaki bu farka araç değer kaybı denir. Kusurunuzun bulunmadığı ya da kısmen bulunduğu bir kazada bu kayıp, kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasından talep edilebilir. 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren değişikliklerle hesaplama yöntemi de değişti; bu yazıda yeni kuralları ve talebin nasıl takip edileceğini anlatıyoruz.

Değer kaybı neden oluşur?

İkinci el araç alan herkes, aracın hasar geçmişine bakar. Trafik kazasında hasar gören ve sigorta şirketince işlem yapılan araçların kaydı Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nde tutulur ve alıcılar bu kaydı kolayca sorgulayabilir. Değişen ya da boyanan parça sayısı arttıkça aracın piyasadaki değeri düşer. Bu düşüş, onarımın kalitesinden bağımsız olarak gerçekleşir ve kazadan doğan zararın bir parçasıdır.

1 Temmuz 2026'dan itibaren ne değişti?

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nda yapılan ve 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik, 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi. Değer kaybı bakımından getirilen başlıca yenilikler şunlar:

Mahkemeler ise, Anayasa Mahkemesi'nin 2020 tarihli kararından bu yana, değer kaybını aracın gerçek piyasa koşullarını esas alan bilirkişi raporlarıyla belirliyordu. Yeni düzenleme, sigorta aşamasındaki hesabı da bu "gerçek zarar" anlayışına yaklaştırıyor.

Kimden talep edilir?

Talep, kazaya kusuruyla sebep olan aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortacısına yöneltilir. Sigortacının sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlıdır; limiti aşan zarar için aracın sürücüsü ve işleteni de sorumludur.

Kendi kasko poliçenizden değer kaybı alıp alamayacağınız ise poliçenizin şartlarına bağlıdır ve uygulamada tartışmalıdır. Bu nedenle değer kaybı talebinin asıl muhatabı, karşı tarafın trafik sigortasıdır.

Adım adım süreç

1. Sigortaya yazılı başvuru zorunludur

Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre, zarar gören, dava açmadan veya tahkime başvurmadan önce sigorta şirketine yazılı olarak başvurmak zorundadır. Sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde cevap vermezse ya da verilen cevap uyuşmazlık içerirse dava açılabilir veya tahkime başvurulabilir. Bu başvuru yapılmadan açılan dava usulden reddedilir.

2. Eksper tespiti ve sigortanın teklifi

Yeni Genel Şartlar'a göre değer kaybı, atanan sigorta eksperinin tespit ettiği ikinci el değer farkı üzerinden belirlenir. Eksper raporunu ve teklif edilen tutarı mutlaka inceleyin: aracın kilometresi, donanımı, önceki hasarları ve onarımın niteliği doğru yansıtılmamışsa tutar gerçek kaybın altında kalabilir.

3. Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme

Uyuşmazlık hâlinde iki yol vardır. Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta şirketi sisteme üyeyse başvurulabilen, genellikle mahkemeden daha hızlı sonuç veren bir uyuşmazlık çözüm yoludur; belirli bir tutarın altındaki kararlar kesindir. Mahkeme yolunda ise değer kaybı, bağımsız bir bilirkişi raporuyla belirlenir. Hangi yolun seçileceği, talebin tutarına, delil durumuna ve sürat ihtiyacına göre değerlendirilmelidir.

Tutarı neler etkiler?

Kusur oranı önemlidir. Kazada kısmen kusurluysanız, değer kaybı karşı tarafın kusuru oranında karşılanır. Örneğin kazada yüzde 25 kusurlu bulunduysanız, tespit edilen değer kaybının yüzde 75'ini talep edebilirsiniz. Kusur tespiti tutanağa, kamera kayıtlarına ve gerektiğinde bilirkişi incelemesine dayanır.

Hangi durumlarda talep edilemez?

• Kazada tam kusurlu olduğunuzda,
• Araç tam hasarlı (pert) kabul edildiğinde; bu durumda değer kaybı yerine aracın kaza tarihindeki piyasa değeri üzerinden tazminat söz konusu olur,
• Değer kaybına konu parçada daha önceden hasar kaydı bulunduğunda talep sınırlanabilir veya reddedilebilir,
• Zamanaşımı dolduğunda.

Zamanaşımı

Karayolları Trafik Kanunu'nun 109. maddesine göre tazminat talebi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Kaza aynı zamanda ceza kanununa göre daha uzun zamanaşımı süresi öngörülen bir suç oluşturuyorsa, bu daha uzun süre uygulanır.

Mevzuat ve kaynaklar

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu: m.85, 91 ve 97
• 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu: m.30 (Sigorta Tahkim Komisyonu)
• Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (Resmî Gazete 12.06.2026 değişikliği, yürürlük 01.07.2026)
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu: m.49 ve 51-55 (haksız fiil ve tazminat)

Kanun ve yönetmeliklerin güncel metinlerine Mevzuat Bilgi Sistemi, kararlar ve değişikliklere Resmî Gazete üzerinden ulaşılabilir.

Kaza sonrası değer kaybı, hasar ve diğer tazminat talepleriniz için bizimle iletişime geçebilirsiniz.